Hümanizm nedir?

Hümanizm nedir?

 

Tarih boyunca ortaya çıkan fikir akımlarından biri de merkezine doğrudan doğruya insanı alan hümanizmdir. Hümanizmi diğer fikir akımlarından ayıran kavramların başındaysa doğrudan doğruya bir millete, bir coğrafyaya yahut bir dine ait olmayışıdır. Bu nedenden ötürüdür ki hümanizimin izleri Antik Yunan, İslam’ın en parlak dönemleri ve rönesans gibi farklı çağlara ve mekanlara ait şekilde görülebilir. Gelin hümanizme dair bir genel kültür yolculuğuna çıkalım;

 

Tarihte Ortaya Çıkışı

 

İnsanı esas alan hümanizm, birçok bilim insanı tarafından antik çağda Thales ve Xenophanes gibi düşünürlere dayandırılır. Hem edebiyatta hem de insan ilişkileri ve felsefede kendine yer bulan hümanizm, rönesans döneminde Dante, Petrarca ve Boccacio ile yeniden hayat bularak kendini bir kez daha ön plana çıkarma şansı bulmuştur. Daha sonra fikir akımlarının alt dalları haline gelen hümanizmden marksizm, deizm ve sekülerizm de etkilenmiştir.

 

Hümanizm Evrenseldir

Temelinde insan olan hümanizm, dünyanın farklı noktalarında ne kadar millet, din, mezhep gibi farklılıklar varsa tamamını reddeder. Ortak değer olarak insanlığı odağına alan hümanizm bu nedenle dünyanın farklı coğrafyalarında kendisine taraftar bulabilir.

 

Ünlü Hümanistler

 

Dünya tarihinde hümanizm akımında öncülük etmiş isimlerden yukarıda bahsetmiştik. Bu isimlerin dışında İngiliz edebiyatının tartışmasız en büyük kalemi William Shakespeare, Don Kişot’un yazarı İspanyol Cervantes, Frans

ız yazar François Rabelais ve yazdığı denemeler sayesinde tüm dünya tarafından tanınan Michel de Montaigne de vardır. Bu isimlere ek olarak Erasmus, Nikolas Kopernik, Machiavelli, Thomas More ve Francis Bacon gibi düşünürler de rönasans döneminin hümanist düşünürleri olarak tarihte yerlerini almışlardır.

 

Anadolu’da Hümanizm

 

Anadolu’da hümanizm, bugün Türk düşünürleri arasında bile tartışma konusu olmakla birlikte yazdıklarından yola çıkılarak Yunus Emre, Karacaoğlan ve Mevlana gibi isimler adı konmamış bir şekilde de olsa hümanist fikirlerin öncüleri kabul edilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir